Kwas foliowy to syntetyczna forma witaminy B9, która wspiera organizm m.in. w produkcji czerwonych krwinek, prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i rozwoju komórek. Choć witamina B9 naturalnie występuje w diecie, u niektórych osób zalecana jest dodatkowa suplementacja folianów. Dowiedz się, z jakimi witaminami łączyć kwas foliowy, aby w pełni wykorzystać jego potencjał, a których połączeń lepiej unikać.
Foliany a witaminy – z czym można go łączyć?
Odpowiednio dobrana suplementacja folianów w połączeniu z innymi witaminami wspiera wiele procesów biochemicznych zachodzących w organizmie. Takie działanie pomaga w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania wielu układu w organizmie.
Przeczytaj więcej na temat: kwas foliowy a foliany – czym się różnią?
Suplementacja folianów i witamin B
Foliany wykazują silne działanie synergiczne z innymi witaminami z grupy B, zwłaszcza z:
- witaminą B6 – pirodyksyna współdziała z folianami w metabolizmie homocysteiny, przekształcając ją w metioninę. To bardzo ważny mechanizm w kontekście zdrowia układu sercowo-naczyniowego i wsparcia serca;
- witaminą B1 – tiamina poprawia funkcjonowanie serca i układu nerwowego. W połączeniu z folianami wykazuje działanie ochronne na układ sercowo-naczyniowy, wspomagając metabolizm energetyczny;
- witaminą B2 – ryboflawina bierze udział w przemianach folianów do ich aktywnej formy (tetrahydrofolianu), co wpływa na efektywność suplementacji.
Połączenie folianów z witaminami z grupy B niesie za sobą również dodatkowe korzyści:
- większa skuteczność działania – witaminy B6, B12 i B9 współpracują w cyklu metylacji, co wspiera zdrowie układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego oraz wpływa na syntezę neuroprzekaźników. Ich połączenie wspomaga także regenerację komórek i produkcję energii w organizmie;
- prawidłowe funkcjonowanie organizmu – niedostateczna podaż jednej witaminy z grupy B może negatywnie wpływać na organizm. Przykładowo, suplementacja wyłącznie kwasu foliowego przy niskiej podaży witaminy B12 może maskować jej poziom;
- lepsza przyswajalność – obecność innych witamin z grupy B wspiera metabolizm folianów i ich konwersję do aktywnych form, co poprawia biodostępność i efektywność folianów.
Jak łączyć foliany z witaminą B12?
Składnikiem ściśle powiązanym metabolicznie z kwasem foliowym jest też witamina B12, niezbędna do przekształcania folianów w ich aktywną formę. Taki mechanizm wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu nerwowego i krwiotwórczego. Aby suplementacja obu witamin była efektywna, warto przestrzegać kilku zasad:
- wybór odpowiednich suplementów – na rynku dostępne są preparaty łączące kwas foliowy z witaminą B12, często także z witaminą B6. Zwykle znajdziemy w nich formy łatwiej przyswajalne przez organizm, jak metylokobalamina (B12) i 5-MTHF (aktywna forma folianów);
- dawkowanie – w niektórych przypadkach (np. ciąża, okres laktacji) dawki mogą być wyższe, dlatego należy ustalać je indywidualnie po konsultacji ze specjalistą;
- monitorowanie poziomu B12 – przy długotrwałej suplementacji folianów należy regularnie kontrolować poziom witaminy B12, zwłaszcza u osób starszych i wegetarian.
Czy kwas foliowy można brać razem z witaminą D?
Foliany i witamina D pełnią odmienne funkcje w organizmie, jednak ich połączenie jest bezpieczne i korzystne, zwłaszcza w okresach zwiększonego zapotrzebowania. Taką dodatkową suplementację poleca się szczególnie kobietom w ciąży i planującym ciążę, ponieważ wspierają prawidłowy rozwój płodu i zdrowie matki. Często zawierają również witaminę B12 oraz jod, co dodatkowo wspomaga procesy metaboliczne, zapewniając kompleksowe wsparcie zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
Kwas foliowy a witamina C
Badania dowodzą, że witamina C może korzystnie wpływać na przyswajanie kwasu foliowego, poprawiając jego biodostępność (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12771333/, dostęp online: 8.07.2025). Witamina C ułatwia wchłanianie folianów w jelitach, a także wspiera ich aktywację w organizmie. Z tego względu połączenie jej z kwasem foliowym jest korzystne, zwłaszcza w przypadku osób, które mają trudności z wchłanianiem folianów.
Dodatkowo witamina C wspomaga metabolizm kwasu foliowego, a dzięki właściwościom przeciwutleniającym może chronić foliany przed rozkładem spowodowanym stresem oksydacyjnym. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7761826/, dostęp online: 8.07.2025).
Sprawdź, co jeszcze wpływa na przyswajanie kwasu foliowego.
Kwas foliowy – z czym go nie łączyć?
Pewne substancje mogą obniżać skuteczność suplementacji folianów. Z tego powodu nie należy łączyć ich z takimi składnikami jak:
- żelazo – zwiększona podaż tego składnika może obniżać wchłanianie kwasu foliowego w przewodzie pokarmowym. W przypadku suplementacji obu składników może dojść do konkurencji o miejsce wchłaniania w jelitach, co utrudnia ich optymalne przyswajanie. Warto zatem przyjmować oba składniki w standardowych dawkach, najlepiej w różnych porach dnia, aby zmaksymalizować ich wchłanianie;
- cynk – w badaniach wskazano, że cynk, szczególnie w wysokich dawkach, może zmniejszać wchłanianie kwasu foliowego (https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0899900702011000, dostęp online: 8.07.2025). Choć w standardowych dawkach nie wywołuje to istotnych problemów, zaleca się ostrożność przy przyjmowaniu dużych ilości cynku;
- wapń – bardzo wysokie dawki wapnia mogą w pewnym stopniu utrudniać wchłanianie różnych składników odżywczych, w tym kwasu foliowego. W przypadku przyjmowania dużych dawek wapnia warto zachować odstęp czasowy od suplementacji folianów;
Suplementacja folianów – ważne wskazówki
W przypadku suplementacji kwasu foliowego, warto pamiętać o kilku zasadach:
- suplementacja z posiłkiem – dla lepszego wchłaniania i minimalizacji ryzyka podrażnień żołądka suplementy należy zażywać wraz z jedzeniem. Tłuszcze zawarte w posiłku wspierają biodostępność folianów, poprawiając ich efektywność;
- unikanie nadmiernych dawek – choć kwas foliowy rozpuszcza się w wodzie, a jego nadmiar wydalamy z organizmu, nie należy przekraczać zalecanej dawki bez konsultacji z lekarzem.
- monitoruj poziom witaminy B12 – dotyczy to zwłaszcza osób starszych, wegetarian i wegan. Suplementacja folianów bez odpowiedniego poziomu witaminy B12 może maskować jej poziom w organizmie.
Z czym przyjmować foliany? Podsumowanie
Foliany, czyli syntetyczna forma witaminy B9, wykazują działanie synergiczne głównie z innymi witaminami z grupy B (B6 i B12). Składniki te wspólnie regulują metabolizm homocysteiny i wspierają funkcje układu nerwowego. Z drugiej strony należy unikać łączenia kwasu foliowego ze zbyt dużymi dawkami żelaza, cynku czy wapnia, które mogą obniżać jego przyswajalność. Suplementy diety najlepiej przyjmować wraz z posiłkiem, nie przekraczając przy tym dawek zaleconych przez lekarza.
Bibliografia
- Green T., Skeaff C., Whiting S., Gibson R., Effect of folic acid supplementation on plasma zinc concentrations of young women, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0899900702011000, [dostęp online: 8.07.2025].
- Morelli M., Gabardella J., Castellanos V., Trimarco V., Vitamin C and Cardiovascular Disease: An Update, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7761826/, [dostęp online: 8.07.2025].
- Sashin K., Onderci M., Sahin N., Gursu M., Kucuk O, Dietary vitamin C and folic acid supplementation ameliorates the detrimental effects of heat stress in Japanese quail, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12771333/, [dostęp online: 8.07.2025].
- Shulpekova Y., Nechaev V., Kardasheva S., Sedova A., The Concept of Folic Acid in Health and Disease, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34207319/, [dostęp online: 8.07.2025].
Spis treści




