Jak długo po porodzie kontynuować suplementację kwasu foliowego?

Kwas foliowy jest jednym z najważniejszych mikroelementów wspierających rozwój płodu, który bierze udział w procesie podziału komórek oraz tworzenia nowych tkanek. Jego rola nie ogranicza się jednak wyłącznie do okresu ciąży. Po porodzie kwas foliowy wspomaga regenerację organizmu matki i wpływa na jakość mleka. Jak długo należy suplementować kwas foliowy i w jakiej dawce?

Kwas foliowy po porodzie – dlaczego warto kontynuować suplementację?

Urodzenie dziecka to ogromne wyzwanie dla organizmu kobiety, który potrzebuje czasu na regenerację i odbudowę zapasów składników odżywczych. Wsparciem w tym zakresie jest m.in. kwas foliowy, czyli syntetyczna forma folianów (witaminy B9), który bierze udział w wielu procesach regeneracyjnych, produkcji czerwonych krwinek oraz utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Choć o przyjmowaniu kwasu foliowego mówi się najwięcej w kontekście kobiet planujących powiększenie rodziny oraz ciężarnych, to jest równie ważny po porodzie.

Dzięki kwasowi foliowemu młode mamy zyskują:

• wsparcie w regeneracji organizmu – kwas foliowy wykorzystywany jest w procesach podziału komórkowego, które przyspieszają regenerację tkanek po porodzie;
• wsparcie dla krwinek – w trakcie porodu kobiety często tracą sporo krwi. i. Kwas foliowy wspomaga produkcję czerwonych krwinek, dbając tym samym o prawidłowy poziom hemoglobiny i dotlenienie organizmu kobiety;
• poprawę pracy układu nerwowego – odpowiednia podaż kwasu foliowego przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, co może być pomocne przy baby blues;
• lepszą jakość mleka – jeśli kobieta karmi piersią, utrzymanie optymalnego poziomu kwasu foliowego wspiera prawidłowy rozwój układu nerwowego dziecka i dostarcza mu niezbędnych składników odżywczych;
• wsparcie odporności – po porodzie organizm kobiety staje się bardziej osłabiony. Kwas foliowy, który uczestniczy w syntezie DNA i RNA, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego;
• wsparcie układu sercowo-naczyniowego – foliany pomagają regulować poziom homocysteiny we krwi, co korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy; 
• lepszy wygląd skóry, włosów i paznokci – kwas foliowy bierze udział w produkcji nowych komórek, co może przyczynić się do poprawy kondycji skóry, osłabionej po ciąży, a także wsparcia włosów i paznokci.

Dowiedz się więcej na temat: kwas foliowy a foliany – czym się różnią?

Kwas foliowy w połogu – jakie są zalecenia?

Zgodnie ze stanowiskiem ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników kobiety powinny kontynuować suplementację kwasu foliowego po porodzie zgodnie z poniższymi zaleceniami.

• Optymalna dawka kwasu foliowego w okresie połogu wynosi 800 μg 5-MTHF (aktywnej formy kwasu foliowego) na dzień. Ma to na celu wspomaganie metylacji oraz obniżanie poziomu homocysteiny u matki.
• U kobiet pośredniego oraz wysokiego ryzyka występowania wad płodu dawkę 800 μg 5-MTHF można stosować zamiennie z dawką 400 µg 5-MTHF oraz 400 µg kwasu foliowego dziennie.
• W suplementacji po porodzie zalecane są preparaty wzbogacone o witaminę B12 (w formie metylokobalaminy), witaminę B6 (w formie aktywnej fosforanu pirydoksalu) oraz cholinę (w formie stabilnego izomerycznie dwuwinianu).

Czy można brać kwas foliowy, karmiąc piersią?

Jak podkreśla PTGiP, suplementację kwasu foliowego po porodzie należy kontynuować również w okresie karmienia piersią, ponieważ witamina B9 pełni ważną rolę w regeneracji organizmu matki oraz wspiera prawidłowy rozwój dziecka. Kwas foliowy nie tylko pomaga w odbudowie tkanek po porodzie, ale także wpływa na jakość mleka matki, dostarczając niemowlęciu niezbędnych składników odżywczych, które wspierają jego układ nerwowy i ogólny rozwój. Dawkowanie kwasu foliowego w okresie laktacji wygląda podobnie jak u kobiet, które nie karmią piersią.

Suplementacja kwasu foliowego po porodzie – jak długo?

Preparaty z kwasem foliowym zaleca się przyjmować przez 4-6 tygodni po porodzie lub przez cały okres karmienia piersią. Decyzję o zakończeniu suplementacji należy skonsultować z lekarzem, który oceni potrzeby organizmu matki i dostosuje dalsze postępowanie.

Kwas foliowy po ciąży – jak suplementować?

Kobiety, które planują ciążę, oczekują przyjścia na świat maluszka lub są już po porodzie, mogą stosować preparaty zawierające:

• aktywny folian 5-MTHF, dobrze przyswajalny przez organizm, który jest szczególnie korzystny dla kobiet z problemami z metabolizowaniem syntetycznego kwasu foliowego;
• syntetyczny kwas foliowy – najczęściej stosowana forma w suplementach diety, łatwo dostępna i dobrze przyswajalna przez większość osób;
• preparaty łączone – zawierają zarówno syntetyczny kwas foliowy, jak i aktywny folian 5-MTHF.

W celu utrzymania optymalnego stężenia folianów w organizmie) zalecana jest dodatkowa suplementacja choliny, witaminy B6 oraz B12. Co więcej, kwas foliowy należy dostarczać organizmowi również z codzienną dietą, obfitującą w produkty bogate w foliany, m.in. w:

• zielone warzywa liściaste (szpinak, jarmuż, rukola, sałata, brokuły);
• rośliny strączkowe (soczewica, fasola, ciecierzyca);
• cytrusy (pomarańcze, grejpfrut, cytryny, mandarynki);
• orzechy (orzechy włoskie, migdały, orzechy laskowe).

Przyswajanie kwasu foliowego po porodzie – o czym warto pamiętać

Sama suplementacja kwasu foliowego po urodzeniu dziecka to nie wszystko. Choć odpowiednio skomponowany jadłospis oraz suplementy diety bogate w foliany pomagają  w uzupełnieniu organizmu w ten pierwiastek, to należy wiedzieć, jak poprawić ich wchłanianie przez organizm. Warto pamiętać o kilku zasadach:

• spożywanie kwasu foliowego z witaminą C, która jest silnym antyoksydantem wspomagającym wchłanianie folianów. Źródła witaminy C to przede wszystkim czerwona papryka, natka pietruszki, cytrusy, owoce jagodowe;
• wzbogacenie diety o cynk, który wspomaga metabolizm kwasu foliowego oraz poprawia jego wchłanianie. Cynk znajduje się w takich produktach jak mięso, nasiona, orzechy, czy rośliny strączkowe;
• unikanie napojów zawierających kofeinę, takich jak kawa, mocna herbata czy napoje energetyczne, które nie tylko mogą obniżać przyswajanie kwasu foliowego, ale też prowadzić do utraty wody, co dodatkowo utrudnia wchłanianie składników odżywczych;
• rezygnacja z alkoholu, który może zakłócać metabolizm kwasu foliowego oraz prowadzić do obniżenia jego poziomu w organizmie. Co więcej, alkoholu powinny unikać kobiety karmiące piersią, ponieważ może on przenikać do mleka matki i negatywnie wpływać na zdrowie dziecka;
• spożywanie suplementów diety z kwasem foliowym podczas posiłku, zwłaszcza jeśli danie jest bogate w białko i zdrowe tłuszcze.

Sprawdź, od czego jeszcze zależy przyswajanie kwasu foliowego.

Jakie jeszcze witaminy brać po porodzie?

Zwiększone zapotrzebowanie na składniki mineralne oraz energię po porodzie sprawia, że młode mamy powinny zwrócić szczególną uwagę na suplementację witamin i minerałów, które wspierają ich regenerację oraz zdrowie. Równie ważne są dla nich takie składniki jak:

• witamina D;kwasy DHA; żelazo;
• jod;witamina B12.

Kwas foliowy po ciąży – podsumowanie

Kwas foliowy wspiera funkcjonowanie organizmu kobiety zarówno w trakcie ciąży, jak i po jej zakończeniu. Bierze udział w rozwoju płodu, zapobiega wadom cewy nerwowej, a po porodzie wspiera regenerację organizmu matki oraz produkcję czerwonych krwinek. Ważne jest, aby kontynuować suplementację folianów przez cały okres karmienia piersią, dostosowując dawkę do indywidualnych potrzeb organizmu. Przede wszystkim warto zadbać o stosowanie diety bogatej w naturalne źródła folianów, aby wspierać organizm na każdym etapie połogu.

Bibliografia:

1. Cieślik E., Kościej A.: Kwas foliowy-występowanie i znaczenie, Problemy Higieny i Epidemiologii 2012, 93 (1): 1-7.
2. Dhiman P., Pillai R., Wilson A., Premkumar N., Bharadwaj B., Cross-sectional association between vitamin B12 status and probable postpartum depression in Indian women, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7890831/, [dostęp online: 20.03.2025].
3. Homocysteine Lowering with Folic Acid and B Vitamins in Vascular Disease, N Engl J Med 2006; 354:1567-1577, https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa060900, [dostęp online: 20.03.2025].
4. Jin X., Cheng Z., Yu X., Tao Q., Huang R., Continuous supplementation of folic acid in pregnancy and the risk of perinatal depression–A meta-analysis, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0165032722000945, [dostęp online: 20.03.2025].
5. Seremak-Mrozikiewicz A., Bomba-Opoń D., Drews K., Kaczmarek P. Wielgoś M., Sieroszewki P., Stanowisko Ekspertów  Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników  w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny  i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, https://www.ptgin.pl/sites/scm/files/2024-04/Foliany%20-%20Stanowisko%20Ekspertów%20PTGiP%202024.pdf, [dostęp online: 20.03.2025].
6. Wiśniewska K., Wysocki J.: Kwas foliowy i jego znaczenie w pierwotnej profilaktyce wrodzonych wad rozwojowych. Wrodzone wady rozwojowe w Polsce w latach 2003-2004-Dane z Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych. UM, Poznań 2010.